Beslenme Bilimi

Ülkemizde beslenme bilimi geniş anlamda 1962 yılında üniversite düzeyinde eğitim ve araştırma çalışmalarına başlamıştır.

Beslenmenin başlangıcı insanın varoluşuyla başlar

Beslenmeyi insan odaklı ele alıp incelediğimiz için beslenmenin başlangıcı insanın varoluşuyla başlar. İnsanoğlu var olduğu günden bu yana beslenmeye sürekli katkı sağlayarak gelmektedir. İlk önce deneme yanılma yoluyla yiyeceklerini seçip tecrübe edinmiştir. Edindiği bu tecrübelerini sonraki nesillere aktararak gelmiştir.

Bugün binlerce yıllık deneme yanılma yoluyla elde edilen tecrübelerin birikimi o kadar gelişti ki 1900’lü yılların başından beri pozitif bir bilim olarak tecrübeler, birikimler, deneyler, araştırmalar, analizler geleceğe aktarılmaktadır.

İnsanoğlunun yarınlara kalmak, var olmak mücadelesinde beslenmenin önemini, katkısını anlatmak oldukça zor.

İnsanoğlunun yaşadığı beslenme mücadelesinde karşılaştığı zorluklar (kıtlıklar, doğal afetler, savaşlar vb.) bilinçlenmesine, tecrübeler edinmesine, tedbirler almasına, besinleri yetiştirmesine, depolamasına, muhafaza yolları bulmasına neden olmuştur.

Beslenme Bilimi;

1. Besin öğelerini, türlerini, özelliklerini, miktarını ve vücudun çalışmasındaki işlevini,
2. Besinlerin bileşimini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini,
3. Besinlerin üretiminden tüketimine kadar uygulanan işlemlerin besin üzerindeki etkilerini,
4. Yaş, boy, cinsiyet, kilo hikayesi, sağlık durumu, genetik yapısı, hastalık potansiyeli, iş yaşamı, yaşam şekli, stres seviyesi, aktivite miktarı, metabolizma hızı, bebek, çocuk, hamile, emzikli, yaşlı vb. özel durumu, vücut analizleri (yağ/kas oranı, deri altı yağ dokusu miktarı, kilonun vücuttaki dağılımı, vücudun ödemi, su dengesi vb.), alerjisi olduğu yiyecekler, sevmediği ve tüket(e)mediği yiyecekler, göz önene alınarak bireylerin ve grupların beslenme programının hazırlanması ve planlanmasıdır.

Beslenme bilimi; insan – besin ilişkisini ayrıntılı inceleyen pozitif bir bilim dalıdır.

Beslenme bilimi; besinlerin üretiminin başlangıcından hücrede kullanıma kadar geçen tüm evreleri de inceler.

İnsanoğlunun ulaştığı teknolojik gelişmelerin getirdiği kolaylıklar, ekonomik seviyedeki yükselmeye paralel olarak değişen yaşam şartları (teknolojiden daha fazla faydalanılması, artan yiyecek tüketimi) insanı hareketsiz (az enerji harcayan) ve çok tüketen (çok enerji alan) bir yaşama itiyor. Bu durum her geçen gün artarak devam ediyor. Bu durumun kaçınılmaz sonucu şişmanlıktır.

Modern yaşamın getirdiği stres, oturarak birçok işi yapabilme olanağı şişmanlığa doğru hızla gidilmesini körüklüyor.

Besinlerin muhafazası için yapılan müdahaleler, katkılar, sağlıklı ve dengeli beslenmemizi olumsuz etkiliyor.

Bu gelişmeler ve şartlar beslenme biliminin işini ve önemini her geçen gün arttırıyor.

Diyetisyen Nil Şahin Gürhan