Su ve Hayatımızdaki Yeri

Diyetisyen Nil Şahin Gürhan: Su En Sağlıklı İçecektir!

Hayatımız için son derece önemlidir. Vücudumuzun % 55-60’ını oluşturur ve yaşamımızı devam ettirmemiz için olmazsa olmazımızdır. Kan dolaşımının sağlanmasında, nefes alıp vermemizde, vücudumuzda oluşan artıkların uzaklaştırılmasında, eklemlerimizin hareketinde ve vücut ısımızın ayarlanmasında son derece önemli olan suyun yeteri miktarda tüketilmesi sağlığımız için gereklidir.

Su ve sağlıklı içecekler; sağlığımızı korumak ve geliştirmek için beslenmemizin bir parçası olmalı. Her gün su ve sağlıklı içecekler içmeliyiz. Kış mevsiminde sıcak, yazın serin içecekler, vücudumuzun mevsime uyumunu sağlar ve günü enerjik yaşamamıza destek sağlar.

Suyun Vücudumuzdaki İşlevleri

• Vücudumuzdaki bütün kimyasal tepkimeler su varlığında olur. Canlılığımızın devamında ve metabolizmamızın çalışmasında su temel maddedir.
• Sindirim sisteminde çözücü olarak görev alır. Yemek yerken ağzımıza aldığımız ilk lokmadan itibaren çiğneme başladığında tükürük yapısındaki su göreve başlar.
• Vücut ısısının dengelenmesinde görevlidir. Terleme ile ısı dengesi sağlanır.
• Kan dolaşımında hayati önem taşır. Kanımızın %90’ı sudur.
• Zararlı atıkların vücuttan atılması da su ile sağlanır. İdrarın % 97’si sudur.

Vücudumuzun her zaman her koşulda ve sürekli suya ihtiyacı vardır.

Enerji İçeriği Olmayan En Sağlıklı İçecek

Florid mineralinin sağlanmasında temel kaynağı oluşturur. Yeterli florid içeriğine sahip olmayan sular bu mineral açısından zenginleştirilmelidir. Vücudumuzun sıvı ihtiyacının karşılanmasında en etkin öğedir.

İhtiyacın düzenli olarak karşılanamaması, vücudun sıvı dengesini bozar. Bu durumda sağlık üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Vücudumuzdaki suyun % 3-4’ü kaybedildiğinde genel performansımızda azalmalar görülürken, kaybın daha fazla olması koma ve ölüme bile neden olabilir.

Beden birkaç yol ile sıvı kaybeder. Bu biyolojik yollar; idrar, ter, akciğerler ve diğer atık maddelerdir. Kaybedilen sıvının karşılanabilmesi için günde 8–15 bardak su içmek gerekir. Bebeklerde ise sıvı ihtiyacı yetişkinlere göre daha fazladır.

Su içme alışkanlığı olmayan kişilerde dolaşım bozuklukları, ödem ve halsizlik görülür. Çok içmenin mideyi büyüttüğü söylentisi de doğru değildir. 
Su içme alışkanlığı kazanmak için; sürekli görebileceğiniz yerlere “su içmelisin” notları asabilir ve şişenizi sürekli yanınızda taşıyabilirsiniz. Yudum yudum ağzını ıslatır gibi içebilirsiniz.

Suyun temizliği de önemli bir konu. Temiz olmayan içme suları ishal başta olmak üzere birçok hastalığa neden olur. Bu nedenle güvenilir kaynaklardan vazgeçmemek gerekir.

Susamadan Su İçme Alışkanlığı Kazanmalısınız

Normal şartlarda kanda sodyum konsatrasyonunun artması durumunda su içme ihtiyacı oluşur ve susama hissi başlar. Kanda sodyum konsantrasyonunun %1 oranında artması bile susamayı başlatır. Susamak beyindeki hipatalamus tarafından kontrol edilir. Ancak özellikle çocuklarda zaman zaman farklı değişkenler ve o anki duygu durumu, çok az hareket etmesi, zamanını televizyon ve bilgisayar başında hareketsiz geçirmesi gibi durumlar susama hissini maskeler, susama olmadığı için çocuğunuz su içmeyebilir. Ayrıca hasta olduğu zamanlarda susama azalır. Özellikle bebekler de yeterli ölçüde susama olmayabilir. Normal zamanlarda minimum 1 litre su içmesini sağlayın. Tabi su kaybının arttığı durumlarda, sıcak havalarda, yoğun egzersiz yaptığı zaman, ateşli hastalık, ishal veya enfeksiyon geçirdiği zamanlarda çok daha fazla su içmesini sağlayın. Ancak aşırı zorlayıp mide bulantısı raddesine getirip sudan nefret ettirmeyin, nasıl içmek istiyorsa o düzende içmesine olanak sağlayın.

Su İçemeyenlere Öneriler

• Çay, kahve, asitli içeçekleri az tüketin. Bu tür içecekler sıvı oldukları halde vücudunuzun sıvı ihtiyacını karşılamaz. Bu tür içecekler su içmenizi zorlaştırır, vücuttan su atımını hızlandırıp susuzluk oluşturur.
• Uyanınca ilk fırsatta en az 1-2 yudum su için.
• Öğünlerden önce miktara takılmadan su için.
• İsterseniz suyunuza tarçın, nane yaprakları, mevsim meyvelerini isteğinize göre ilave edebilirsiniz.
• Gece yatmadan önce bir miktar su için. Metabolizmanızın ve sindirim sisteminizin iyi çalışmasını sağlar.
• Sağlıklı ve temiz su temelisiniz. PH değeri nötr seviyelerinde, 7- 7.5 olan suları içmeye özen göstermeliyiz.

Diyetisyen Nil Şahin Gürhan